Gazeta Wyborcza, podcast, Novelist, Jacek Gratkiewicz

[GAZETA WYBORCZA] "Novelist oferuje audiobooki czytane przez AI. Prezes: »Sam nie słucham«"

– Po co na rynku kolejny serwis streamingowy – pytam Jacka Gratkiewicza, prezesa Novelista. Zachęcam do słuchania i lektury – sporo tu niełatwych pytań. I ciekawych na nie odpowiedzi.


***

Wojciech Szot: – Po co na rynku kolejny serwis streamingowy? (…) co nowego Novelist może zaoferować czytelnikom?

Jacek Gratkiewicz: – To trudne, ale bardzo istotne pytanie. Kiedy zastanawialiśmy się, po co tworzyć Novelista, postanowiliśmy zrobić badania. Kilkanaście miesięcy temu zaprosiliśmy do nich kilkadziesiąt osób. Pytaliśmy, po co słuchają audiobooków, jak korzysta im się z konkurencyjnych platform i czy widzą na rynku miejsce na coś nowego, co mogłoby je zainteresować.

Z tych rozmów wyłoniły się trzy konkrety. Po pierwsze, badani mieli poczucie, że platformy streamingowe – nie tylko z książkami, także z filmami – okradają ich z czasu. Używali właśnie takich słów. Spędzasz 20, 30, 40 minut na szukaniu serialu, po czym, sfrustrowany, wyłączasz aplikację, bo niczego nie znalazłeś. Z książkami jest podobnie.

Po drugie, kiedy mówiliśmy: "Przecież macie ogromny wybór, jedna platforma chwali się milionem książek, druga dwoma milionami", odpowiadali z irytacją: "No i co z tego? Nadal nie mam pojęcia, czego chcę posłuchać albo co przeczytać. Nie wiem, co jest ważne, która książka jest interesująca".

I wtedy pojawiał się trzeci element: "A gdyby ktoś mi podpowiedział? Ktoś, komu ufam, kogo znam, kogo lubię?". Z tych trzech potrzeb wziął się pomysł na Novelista. Postanowiliśmy stworzyć platformę, która będzie podpowiadała i rekomendowała dobre książki. Inaczej, niż odbywa się to dzisiaj.

WSZ - Sugerujesz, że pozostałe platformy polecają złe książki? Czy, że źle je polecają? Nie do końca rozumiem różnicę.

JG – Absolutnie nie chodzi o to, że polecają złe książki. Chodzi o algorytmy i sposób rekomendowania. Jeżeli przesłucham kryminał, algorytm podpowiada mi potem kolejne kryminały. Czy w przypadku książek to najlepsze rozwiązanie? Jak mam odkryć coś innego, nowego? Może dzisiaj mam ochotę na romans albo coś komediowego. Skąd mam wiedzieć, co jest ciekawe, jeżeli algorytm cały czas podsuwa mi to samo?

Mam wrażenie, że rynek od lat odpowiada na ten problem tak samo. Trwa prężenie muskułów: mamy milion tytułów, mamy dwa miliony. A ja pytam: ile tytułów miałeś wczoraj okazję zobaczyć? Spośród ilu wybierałeś? Trzech, czterech, pięciu? To jest twój prawdziwy katalog.

WSZ - Kto konkretnie wybiera tytuły u was?

JG – Osoby, które czytają książki. Nasza aplikacja opiera się na pracy redakcji. Są też wydawcy, z którymi współpracujemy i którzy mają te książki.

WSZ - Jaka jest różnica między wydawcą, który ma interes reklamowy, a algorytmem, który też ma interes reklamowy?

JG – Odpowiadam na to tak: konkretni ludzie przeczytali książkę i wiedzą, że ich zainteresowała. Całą strategię zbudowaliśmy wokół ludzi, których znasz albo lubisz. Zaczęliśmy od Kasi Lins, która nie kojarzyła się z książkami, ale ma mnóstwo słuchaczy. Kiedy zobaczyłem jej rekomendacje, po raz kolejny przeczytałem „Paragraf 22".

WSZ - Ale Kasi Lins zapłaciliście za kampanię reklamową. Jak mam uwierzyć, że sama z siebie poleca książki, które naprawdę lubi? W kapitalizmie trudno w to dzisiaj uwierzyć.

JG – Kasia Lins poleciła książki, które…

WSZ - A czy polecają u was konkretni redaktorzy z wydawnictw? To ludzie, których wybory jako czytelnicy bardzo cenimy.

JG – Tak. Mówisz o Kasi Lins, ale potem był Igo, była Katarzyna Puzyńska.

WSZ - Żadna z tych osób nie wzięła grosza za polecenie książek?

JG – Nie wzięła grosza za polecenie tych książek. Poleciły je, bo chciały. Dostały nasz katalog i wybrały tytuły, które uważają za ciekawe. Nikt nie miał na to wpływu. Nie było sugestii: poleć książki tego wydawcy albo te, bo naszym zdaniem są interesujące. To ich wybór.

Każda osoba, którą zapraszamy do rekomendowania książek, ma pełną dowolność. Oczywiście w ramach naszego katalogu, bo inaczej nie miałoby to sensu z punktu widzenia aplikacji. Ale z tego katalogu może wybrać, co chce. Mieliśmy Agnieszkę Peszek, która polecała swoje ulubione książki. Za chwilę będą kolejne osoby. Zaprosiliśmy też kilku influencerów. To oni decydują, co chcą polecić.

WSZ - W regulaminie Novelista czytam jednak, że propozycje zestawień może układać sztuczna inteligencja.

JG – To zapis, który zabezpiecza nas prawnie. Sztuczna inteligencja nie układa u nas żadnych półek ani zestawień książek. Nie wiemy jednak, co wydarzy się za jakiś czas, jak będzie się rozwijać aplikacja i jakie elementy będziemy chcieli wprowadzić.

Jeżeli kiedykolwiek sztuczna inteligencja zacznie polecać książki w naszej aplikacji, na pewno to oznaczymy. Obiecuję ci teraz, że będziesz o tym wiedział.

WSZ - To również gwarantujecie w dalszej części regulaminu. Wróćmy do własnego domu wydawców. W streamingu e-booków i audiobooków tych domów nie ma aż tak wiele.

JG – Nie powiedziałbym. Z perspektywy konkurencji tych domów i miejsc, w których można słuchać książek, jest całkiem sporo.

WSZ - Czy książek ośmiu czołowych polskich wydawnictw beletrystycznych nie będzie już można znaleźć w innych miejscach?

JG – Nie, książki są dostępne także gdzie indziej. Nie powinno być niespodzianką, że niektóre będą miały premierę tylko u nas i przez pewien czas pozostaną dostępne wyłącznie u nas. Ale to wydawcy, nasi inwestorzy, decydują, jakie książki i gdzie chcą udostępniać.

Żadna książka nie zniknęła. Mamy premiery na wyłączność, mieliśmy też kilka tytułów, które przez jakiś czas były dostępne tylko u nas. To naturalny element biznesu.

WSZ - 10 listopada Prószyński, który jest waszym udziałowcem, wydał "Przybieżeli" Jakuba Ćwieka. Ta książka jest teraz w innym streamingu, a u was jej nie ma.

JG – To decyzje wydawców, którzy mają umowy z innymi dystrybutorami. Mają prawo podejmować takie decyzje biznesowe.

WSZ - Tyle że to wasi właściciele decydują, że książki będą dostępne wyłącznie gdzie indziej.

JG – Takie podpisują umowy. To nie znaczy, że jest w tym coś złego.

***

Cała rozmowa do posłuchania i przeczytania w moim miejscu pracy. Kierunek zwiedzania w komentarzu.
 

Skomentuj posta

Proszę odpowiedzieć na pytanie: W 1993 roku literackiego Nobla dostała... (podaj imię i nazwisko)