Posty o gatunku literackim: non-fiction

Czarne, Marginesy, W.A.B, Szczepan Twardoch, Agora, Anna Bikont, Zyta Rudzka, Weronika Murek, Justyna Kulikowska, Nagroda Literacka Nike, WBPCiAK, Dorota Grabek, Krzysztof Łapiński

[GAZETA WYBORCZA] "Nike 2026. Kto jest w finale najważniejszej polskiej nagrody literackiej?"

Finaliści i finalistki 30. edycji Nagrody Literackiej Nike to… - Anna Bikont, “Nie koniec, nie początek”, wyd. Czarne - Dorota Grabek, “Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne - Justyna Kulikowska, “Wnyki dla światła”, wyd. WBPCiAK - Krzysztof Łapiński, “Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa”, wyd. Agora - Weronika Murek, “Urodziny”, wyd. Czarne - Szczepan Twardoch, “Null”, wyd. Marginesy - Zyta Rudzka, “Tylko durnie żyją do końca”, wyd. W.A.B *** Gratulacje! Więcej o książkach, które znalazły się w finale - piszę w moim miejscu pracy. My za chwilę zaczynamy tradycyjną...

Wydawnictwo Poznańskie, wywiad, Książki. Magazyn do czytania, Robert Macfarlane, Sławomir Królak

[Książki. Magazyn do czytania"] "Robert Macfarlane: W Anglii i Walii nie mamy ani jednej rzeki w dobrym stanie. Wszystkie są chore"

Wojciech Szot: „Kopiąc przyszłe gniazdo, które pomieścić ma żółwie jaja, płaczę po cichu, topiąc łzy w piasku". Niewiele scen tak mnie poruszyło jak twoja opowieść o ludziach, którzy pomagają w narodzinach żółwi morskich na wybrzeżu w Indiach. Robert Macfarlane: Działo się to w Ćennaju [Madras], mieście trzech rzek. W wodach morskich nieopodal miasta żyją morskie żółwie oliwkowe. Raz w roku samice wychodzą na plaże, wykopują gniazdo i składają nawet setkę jaj. Ale plaże, które kiedyś były dla nich bezpieczne, dziś pełne są szykan: maszyn rolniczych, ludzi, psów. Wiele żółwic nie...

Gazeta Wyborcza, promocja czytelnictwa, Maja Kierul

[GAZETA WYBORCZA] "Maja Kierul: Nie uczy się czytania dla przyjemności. To środek do celu, jakim jest egzamin czy matura"

Mam dla Was rozmowę z Mają Kierul, autorką świetnej pracy magisterskiej „"Literatura nie jest dla idiotów«? Analiza dyskursu wokół praktyk czytelniczych w Polsce w latach 2015-2025". *** – Z jednej strony literatura – i szerzej sztuka – są wciąż widziane jako przestrzenie wolności, jako narzędzia emancypacji, a z drugiej niemal w całości podporządkowane są logice rynkowej – mówi Kierul. O tym, że elity narzekają, że są "stracone dla ludzkości i zostaną wymazane z dziejów świata". A opiekuńcza lewica niesie nieczytającym kaganek oświaty. Jak dyskutujemy o czytelnictwie?

***

O tym przeczytacie w moim miejscu pracy.

wywiad, Gazeta Wyborcza, Mateusz Łabuz, sztuczna inteligencja

[GAZETA WYBORCZA] "Dr Mateusz Łabuz: Dla wielu osób cyfrowa replika może stanowić substytut ukochanej osoby po jej śmierci"

- Jesteśmy też zasypywani syntetycznym chłamem - mówi Mateusz Łabuz, który pracuje w Instytucie Badań nad Pokojem i Polityką Bezpieczeństwa przy Uniwersytecie w Hamburgu, autor książki "Przed waszą erą". Łabuz - Tyle że część ocen jest dokonywanych "na oko". To rodzaj nowoczesnej lustracji intelektualnej, która może się łatwo przerodzić w plagę niesłusznych oskarżeń. Temu trendowi towarzyszy drugi: erozja zaufania do ekosystemu informacji. Jeśli kilka razy dziennie musimy zadawać sobie pytanie o to, czy informacja, nagranie czy zdjęcie nie zostały przypadkiem wygenerowane przez...

Książki. Magazyn do czytania

Książki. Magazyn do czytania. Nr 4/2026

Nowe Książki. Magazyn do czytania już w łapkach redaktora prowadzącego. Osoby prenumerujące już mogą czekać na przesyłki, a wszystkich Was zapraszam do kiosków i naszego serwisu od czwartku! A co w tym numerze? Na okładce Inga Iwasiów z okazji jej świetnej książki "Tobiasz i wielki liść". To pierwsza polska pisarka na naszej okładce od 2 lat. Obiecujemy poprawę! Kilkadziesiąt naprawdę dobrych i różnorodnych tekstów o literaturze i sprawach z nią związanych. Antonina Tosiek rozmawia z Katarzyną Surmiak Domańską, Lis pisze o Gogolu, a Domosławski o Walshu. Mamy opowieści o...

Dowody Na Istnienie, Gazeta Wyborcza, Dowody, rynek książki

[GAZETA WYBORCZA] "Koniec Dowodów? Oficyna Szczygła nie będzie już wydawać nowych książek"

Mają na koncie Nagrodę Literacką "Nike" i Nagrodę Kapuścińskiego. Po 12 latach wydawnictwo założone przez Mariusza Szczygła ogłasza: Nie będziemy wydawać nowych tytułów. (...) Wśród ponad stu opublikowanych przez Dowody tytułów znalazły się również książki Mariusza Szczygła. Dowody wydały "Projekt: Prawda", nagrodzoną Nike książkę "Nie ma", "Osobisty przewodnik po Pradze", zbiór esejów poświęconych reportażowi "Fakty muszą zatańczyć" oraz wznowienie reportażu "Zrób sobie raj". W 2023 roku wydawnictwo zmieniło nazwę. – Tyle razy nas pytano, czy przedstawiamy dowody na istnienie...

Gazeta Wyborcza, rozmowa, Adam Leja

[GAZETA WYBORCZA] "Kolekcjoner mody: Nie lubię słowa "inwestycja". Warto kupować to, co nam się podoba" - rozmowa z Adamem Leją

Elsa Schiaparelli zaprojektowała specjalny kombinezon, który kobieta mogła szybko założyć i zejść do piwnicy, gdy usłyszała alarm czy nalot - mówi Adam Leja. Co znajdziemy w kolekcji największego kolekcjonera mody w Polsce? Porozmawialiśmy. *** WSZ - Czy rzeczy, które pan kupuje, muszą się panu podobać? Adam Leja - Tak, zawsze kieruję się też swoim gustem. WSZ - A co się panu podoba? AL – Staram się nie kupować czarnych rzeczy, bo źle się fotografują i przeważnie fatalnie wyglądają na wystawie, choć mam ich sporo. Gdy dysponuje się ograniczonym budżetem, nie zawsze...

Gazeta Wyborcza, V&A East Storehouse, V&A East

[GAZETA WYBORCZA] "Kocham takie muzea! Czyli jak odkryłem Solidarność w Londynie"

Niewielka galeria portretów, od której zaczyna się zwiedzanie V&A East, pokazuje różnorodność tej dziedziny, a także jej przemiany. Mnie zachwycił autoportret irańskiej artystki Shadi Ghadirian. To niewielkie zdjęcie, na którym ubrana w tradycyjny irański strój Ghadirian trzyma puszkę Pepsi. Zdjęcie kolorem i nastrojem przypomina dawną fotografię, tak cenioną przez zafascynowanych "Orientem" kolekcjonerów. "Utknęliśmy pomiędzy tradycją a nowoczesnością" – mówi artystka, a jej słowa czytamy na niewielkiej tabliczce umieszczonej obok fotografii. Gra z konwencją fotografii, element...

Czytaj post
Gazeta Wyborcza, tłumaczenie, rynek książki

[GAZETA WYBORCZA] "A co, jeśli książka stanie się hitem? Tłumacze też chcą być jak autorzy"

3 procent dla tłumaczy? Do "Wyborczej" dotarła informacja, że w projekcie ustawy o książce, obok obowiązkowych tantiem w wysokości 10 proc. od ceny okładkowej dla pisarzy, może znaleźć się zapis o 1, a nawet 3 procentach dla tłumaczy. Walczy o to między innymi Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury. – Nasza propozycja to naturalne uzupełnienie postulatu minimalnego wynagrodzenia dla pisarzy i pisarek – mówi "Wyborczej" Rafał Lisowski, tłumacz i były prezes organizacji. Lisowski podkreśla, że choć "klauzule tantiemowe dla autorów i autorek przekładów zdarzają się znacznie rzadziej", to...

Czytaj post
Weronika Gogola, Mariusz Szczygieł, Joanna Gierak-Onoszko, Joanna Kuciel-Frydryszak, Unia Literacka, Polska Izba Książki

[GAZETA WYBORCZA] "Rynek książki w Polsce w stanie "przedzawałowym"? Dotarliśmy do raportu sprzedaży"

Pisarze i pisarki walcza o to, by w umowach wydawniczych znalazł się zapis o minimalnych tantiemach w wysokości 10 proc. od ceny okładkowej. Weronika Gogola czyta sprawozdania finansowe wydawców i wychodzi jej, że kasa jest. Mariusz Szczygieł ogłasza, że jednak nie ma, a Dowody wiszą mu ponad 100 tysięcy zł. A ja dokładam do tego informacje, że w jednym z zestawień sprzedaży książek za 2025 rok, sytuacja wygląda - delikatnie mówiąc - słabo. Czyli, co się dzieje wokół rynku książki. W moim miejscu pracy.