Posty w kategorii artykuły

Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Gazeta Wyborcza, Marta Eloy Cichocka, Raúl Zurita

[GAZETA WYBORCZA] "Pisał wiersze na niebie i w piaskach pustyni"

Raul Zurita wygląda jak prorok lub ateński filozof. Jednak ten brodaty, dostojny mężczyzna jest jednym z największych skandalistów w literaturze XX wieku.

***

11 września dla Chilijczyków wydarzył się w 1973 roku. Tego dnia grupa wojskowych pod dowództwem generała Augusto Pinocheta i – jak się okazało po latach – wsparciu CIA, dokonała zamachu stanu i przejęła władzę w Chile. Urzędujący prezydent, Salvador Allende prawdopodobnie popełnił samobójstwo, a Pinochet i jego przyboczni rozpoczęli wymierzoną w opozycję kampanię terroru.

Zamordowano ponad 3 tysiące osób. Ciał ponad tysiąca nigdy nie...

wakacje, Książki. Magazyn do czytania, Gazeta Wyborcza, Thomas Mann

[KSIĄŻKI. MAGAZYN DO CZYTANIA] "Gdzie niemieckie dzieci utrudniały życie francuskim bonom. Podróże śladami legendarnego pisarza"

A może by tak ruszyć śladami ulubionego pisarza? Albo ukochanej książki? Kto z miłośników czytania nie miał takiej pokusy? Szlaków inspirowanych literaturą znajdą Państwo setki. Można zwiedzać Wrocław śladami Wojaczka, można też wybrać się za granicę, choćby do Stambułu, i wstąpić do założonego przez Orhana Pamuka Muzeum Niewinności, które opowiada o bohaterach romansu o tym samym tytule. Podróż, o której marzę i którą po części realizuję, to podróż śladami Thomasa Manna, pisarza, którego twórczość zawsze była ważna dla czytelników, a w ostatnich latach przeżywa zasłużony...

rynek książki, Gazeta Wyborcza

[GAZETA WYBORCZA] "TikTok zrobił więcej niż program za 635 mln". Czy Tusk uratuje czytelnictwo?

Zamiast 30 milionów dotacji dla bibliotek, zaledwie 10. A to zapewne dopiero początek "oszczędności". Z jednej strony nasi rządzący bardzo lubią się chwalić czytelnictwem i jego nawet minimalnym wzrostem. Z drugiej, nie udało się Ministerstwu Kultury przekonać własnego rządu do kontynuacji programu wspierającego czytelnictwo. *** Gdy rok temu podsumowywano Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa na lata 2021-2025, jego kontynuacja była oczywistością. Dziś już nie jest. Wprowadzony za rządów PiS Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 (NPRCz 2.0) kosztował budżet centralny...

Małgorzata Szejnert, Gazeta Wyborcza, Nagroda Literacka M. st. Warszawy

[GAZETA WYBORCZA] "Jej reportaże czyta się jak świetne powieści. Polecam trzy książki Małgorzaty Szejnert"

Małgorzata Szejnert z tytułem Warszawskiej Twórczyni 2026! *** To specjalne wyróżnienie przyznawane w ramach Nagrody Literackiej Warszawy. Z tej okazji napisałem o moich ulubionych książkach Szejnert. *** "Skoro nie można było pisać o ogóle, pisano o szczególe". To zdanie, wypowiedziane przez Małgorzatę Szejnert, przytacza Mariusz Szczygieł we wstępie do ostatniego wydania zbioru reportaży "My, właściciele Teksasu". Na podobną sprawę zwrócił uwagę Maciej Siembieda, który zanim stał się słynnym autorem kryminałów, był uznanym reporterem. W książce "Reportaż po polsku"...

Gazeta Wyborcza, Igor Mitoraj

[GAZETA WYBORCZA] "Wielka sztuka, luksus czy kicz? Jedni Mitoraja nie cenią, inni płacą za niego miliony"

"Karykatura", "kiczarz", "sztampa", "nadprodukcja". Krytycy są zgodni w ocenie sztuki Igora Mitoraja. Dlaczego rzeźbiarza pokochali Włosi i bogaci Polacy? *** 17 milionów euro. Tyle wydano na budowę Muzeum Mitoraja we włoskiej Pietrasancie. Otwarcie już na początku czerwca. Nowoczesna siedziba powstała na miejscu dawnej hali targowej blisko historycznego centrum miasteczka, w którym tworzył i zmarł polski rzeźbiarz. Czy Polacy tłumnie ruszą zwiedzać muzeum rzeźbiarza, którego dzieła rodzima krytyka nazywa „karykaturą współczesnej sztuki"? Sztuka Igora Mitoraja bije rekordy w...

Gazeta Wyborcza, Marjane Satrapi

[GAZETA WYBORCZA] "Muszę podziękować Marjane Satrapi. Gdyby nie "Persepolis", byłbym dziś kimś innym

Bez lektury jej "Persepolis" wielu rzeczy w życiu bym nie zrobił.  Ech...

***

Była połowa 2006 roku, gdy po polsku, w przekładzie Wojciecha Nowickiego, ukazał się pierwszy tom "Persepolis" Marjane Satrapi.

Miałem dwadzieścia lat i ostatnim przeczytanym przeze mnie komiksem był zapewne jakiś o Kaczorze Donaldzie z nieśmiertelnej serii "Gigant".

Nie ciągnęło mnie do komiksu. W późnych latach licealnych odkrywałem Garcię Márqueza, Saramago i Rushdiego. Na studiach pochłonęły mnie lektury zadane i fascynujące odkrycia w rodzaju "Człowieka i śmierci" Ariesa. Komiksy nie pasowały do tego zestawu.

Któr...

Gazeta Wyborcza, Nagroda Literacka Nike, Czarne, Marginesy, WBPiCAK, Szczepan Twardoch, Kasper Bajon, Jarosław Mikołajewski, Austeria, Korporacja Ha!art, Agora, Maciej Sieńczyk, Anna Bikont, Zyta Rudzka, Weronika Murek, Justyna Kulikowska, Michał Tabaczyński, Filtry, Michał Komar, Tomasz Pietrzak, Biblioteka Śląska w Katowicach, ArtRage, Paweł Rzewuski, Maciej Siembieda, Maciej Hen, Łukasz Garbal, Dorota Grabek, Marta Grzywacz, Czuły Barbarzyńca Press, Krzysztof Łapiński, Anna Piwkowska, Jurij Zawadski

Nagroda Literacka Nike 2026 - nominacje

Ogłaszamy nominacje do Nagrody Literackiej “Nike”! Siedem powieści, cztery reportaże i tyleż tomów poezji, dwie biografie, debiutancki zbiór opowiadań, esej i autobiografia. Tytuły nominowane w tegorocznej edycji Nagrody Literackiej „Nike" pokazują bogactwo i różnorodność polskiej literatury. *** Nominowani: - Kasper Bajon, „Poznań kolonialny. Rodzinna historia z Tanzanią w tle", wyd. Czarne - Anna Bikont, „Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów", wyd. Czarne - Łukasz Garbal, „Wańkowicz. Życie na kraterze", wyd. Czarne - Dorota Grabek,...

Prószyński i S-ka, Papcio Chmiel, Gazeta Wyborcza, Artur B. Chmielewski

[GAZETA WYBORCZA] ""Najtrudniejsze wystrzelenie". Syn Papcia Chmiela przeniósł Tytusa, Romka i A'Tomka do nowych czasów

– Dopiero gdy pojawili się na świecie moi synowie, uświadomiłem sobie, że atmosfera naszego dzieciństwa nie była normalna – mówi ABC. Dodaje: – Ojciec czasem był dwunastolatkiem, czasem dorosłym. Gdy pracował nad kolejnymi przygodami Tytusa i ferajny, w domu mówiliśmy tekstami z jego książek. *** Artur B. Chmielewski (ABC) miał siedem miesięcy, gdy na łamach "Świata Młodych" ukazał się pierwszy komiks z serii, która urośnie do rangi kultowej. Wymyśleni przez Henryka Jerzego Chmielewskiego, zwanego Papciem Chmielem, Romek i A'Tomek po raz pierwszy spotkali się z czytelnikami w...

Aleksandra Paszkowska, Gazeta Wyborcza, Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego, nagrody literackie, Peter Pomerantsev

[GAZETA WYBORCZA] "Nagroda Kapuścińskiego za książkę o genialnym propagandyście"

Peter Pomerantsev z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego! Książka “Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną” w przekładzie Aleksandry Paszkowskiej została uznana za najlepszą książkę reporterską, która ukazała się w 2025 roku. Książkę wydała Krytyka Polityczna. Gratulacje! Fot. Dawid Żuchowicz *** A więcej o zwycięzcy, jego książce i nagrodzie znajdziecie w "Wyborczej".

Gazeta Wyborcza, sztuczna inteligencja, Mia Ballard, Jamir Nazir, Rebecca Makkai

[GAZETA WYBORCZA] "Wszystko kręci się wokół AI. Czy tę książkę na pewno napisał człowiek?"

Papież Leon XIV pisze, że należy "rozbroić AI", a brytyjska organizacja tworzy odznakę "Human Authored" ("Napisane przez człowieka"). Świat obiega coraz więcej skandali związanych z faktycznym lub domniemanym użyciem sztucznej inteligencji.

Trudno nadążyć z odnotowywaniem wszystkich skandali związanych z faktycznym lub domniemanym użyciem sztucznej inteligencji przy pisaniu książek czy pracy nad nimi z wykorzystaniem AI.

Światowy gigant wydawniczy Hachette wycofał ze sprzedaży horror Mii Ballard "Shy Girl" ("Wstydliwa dziewczyna") po tym, jak internauci zaczęli oskarżać autorkę o to, że w jej...