Czy skoro 80 procent osób studiujących na wyższych uczelniach artystycznych to kobiety to jest dobrze czy źle? Pytam Iwonę Demko, rzeźbiarkę i profesorkę z krakowskiej ASP. *** Iwona Demko: Wizerunek rzeźbiarza to wizerunek macho. I tu się zaczynało robić ciekawie. Macho w końcu powinien być zadowolony z tego, że kobieta wygląda „jak kobieta". Dla panów na uczelni byłam wyzwaniem, z którym nie zawsze sobie radzili. Grałam wizerunkiem. Chciałam wnieść w przestrzeń zdominowaną przez mężczyzn element kobiecy. Wnieść do przestrzeni profesjonalistów wartości przez nich pogardzane i...

Najciekawsze muzeum, do którego trafiłem w 2025 roku? Proszę bardzo. *** Park Olimpijski w Londynie to niby park, z rzeką i ścieżkami, ale w jego centrum znajduje się olbrzymi stadion, a podczas spaceru mija się sporych rozmiarów pływalnię czy tor kolarski. Nad wszystkim góruje 114-metrowa wieża widokowa zaprojektowana przez Anisha Kapoora i Cecil Balmond. Wszystko zbudowano ponad dekadę temu z okazji letnich igrzysk olimpijskich. Olimpijski rozmach rozlał się na okolice. Przemysłowa dzielnica przechodzi szybkie przemiany, a jej symbolem stało się nowe, niezwykłe muzeum. Muzeum,...

Polska powieść 2025 roku? "Null" Twardocha. *** "Twardoch to z pewnością jest literatura i to wysokiego lotu. Dopełnił mi obraz wojny w Ukrainie o psychologiczne dossier" - pisze w komentarzach czytelnik "Wyborczej" o pseudonimie "duoblue". I to Twardoch, a dokładniej jego powieśc "Null" wygrywa w plebiscycie na "polską powieść roku 2025"! Gratulacje! *** Od ponad dziesięciu lat książki śląskiego pisarza ukazują się w Niemczech w wydawnictwie Rowohlt. To właśnie na zlecenie niemieckiego wydawcy Twardoch pracował nad esejem o wojnie. - Siedziałem nad nim pół roku i nie...

Najsłynniejszy czytelnik na świecie? Być może. Alberto Manguel, autor genialnych esejów o czytaniu i współtwórca legendarnego "Słownika miejsc wyobrażonych" to osoba, która o czytaniu i literaturze wie chyba wszystko. To rozmówca, który z pamięci i perfekcyjnie cytuje dziesiątki dzieł. Jednocześnie rozmówca, który nie wierzy w to, że czytanie uczy nas mądrości. *** Wojciech Szot: – Nurtuje mnie pewien problem. Otóż z jednej strony mówimy o tym, że czytanie jest pożądaną praktyką, bo powoduje, że stajemy się mądrzejsi, lepsi, uważniejsi. W domyśle: bardziej...

Ile jest takich nagród, przy których do ministry kultury Marty Cienkowskiej przychodzi pan lub pani X i mówi: "jemu dajecie"?

Jak ujawniliśmy w tekście z 6 stycznia, Ministerstwo Kultury przyznaje Nagrodę im. Tomasza Merty (o wartości 70 tys. zł) na wniosek jednej osoby, tłumaczki Magdaleny Merty. 

Ministerstwo wymienia tę nagrodę wśród najważniejszych dorocznych wyróżnień, które dostają wybitne postaci polskiego życia literacko — społecznego.

Andrzej Pilipiuk, laureat Nagrody im. Tomasza Merty „Między literaturą a historią" z 2025 roku, jest pisarzem fantasy, który obok swojej działalności...

W tym roku czeka nas nowa powieść Olgi Tokarczuk, ale też nowe opowiadania Salmana Rushdiego, czy nagradzana powieść Kiran Desai. Literackim wydarzeniem roku na pewno będzie pierwszy od wielu dekad przekład "Czarodziejskiej góry" Manna. Liczę też na biografie - Joanny Pacuły, Meli Muter czy Anny Świrszczyńskiej. Wszystkie tytuły, które zamierzam w tym roku czytać - kierunek zwiedzania w moim miejscu pracy. A wy macie jakiś tytuł, na który czekacie?

Przyznaję, że ta historia mnie w minionym roku zafascynowała. Otóż bardzo chciałem się dowiedzieć kto i dlaczego przyznaje pewną nagrodę w Ministerstwie Kultury. I ile jest warta. Korespondencja z rzecznikiem resortu była niespieszna, efekty są za to intrygujące. *** Był 2016 rok, gdy ówczesny minister Piotr Gliński zdecydował, że jedna z dorocznych nagród resortu kultury będzie przyznawana w kategorii "historia i literatura". Patronem wyróżnienia ustanowiono Tomasza Mertę, byłego generalnego konserwator zabytków, który zginął w katastrofie smoleńskiej. Postanowiliśmy...

Czy dobra książka obroni się sama? Czy pisarz musi być w "socialach" i jak wypromować debiut literacki? Pytam Wojciecha Gustowskiego, eksperta od "marki osobistej pisarzy". "Powieściopisarz przestał być natchnionym demiurgiem, a zaczął kreować się na znajomego, którego codzienność można śledzić w Internecie" -, pisze Wojciech Gustowski, specjalista od komunikacji marketingowej w książce "Marka pisarza". *** Wojciech Szot: Jak odnieść sukces jako pisarz? Wojciech Gustowski: Nie ma jednej recepty, ale mamy sporo wskazówek. Na pewno ważne jest wpisanie się w ramy czytelniczego...

Reese Witherspoon napisała powieść razem z Harlanem Cobenem, a Keanu Reeves z China Mievillem. Ale niektórzy piszą sami - Matthew Mcconaughey wydał niedawno bestsellerowy tom poezji. Na listach bestsellerów coraz lepiej radzą sobie aktorzy i aktorki. Zarówno wydawcy, jak i fundacje zarządzające nagrodami literackimi zdają sobie sprawę z tego, że w czasach nadprodukcji treści i rozproszonej uwagi, znane nazwisk gwarantują zaangażowanie widzów i czytelników. Zatrudnienie Sarah Jessiki Parker do bycia jurorką nagrody Bookera, książki Cobena i Witherspoon czy media zamawiające wiersze...

Melancholijnie wyszła Justyna Sobolewska na zdjęciu Dawida Żuchowicza. Nasza rozmowa jednak wcale nostalgiczna nie jest. *** Wojciech Szot: W tym roku poniżej czterech gwiazdek oceniłaś w "Polityce" dwie książki. "Intermezzo" Sally Rooney, której dałaś trzy gwiazdki i "Orbitę" Samanthy Harvey. Laureatka Bookera dostała od ciebie dwie gwiazdki. Niewiele. Justyna Sobolewska: - Wcześniej był jeszcze taki nieudany Twardoch „Powiedzmy, że Piontek". Wybieram książki, które chcę czytać, i o których będę pisać. O wielu książkach po prostu nie chce się pisać. Nie zatrzymują uwagi: na...