Ma 22 lata i już został okrzyknięty nadzieją europejskiej literatury.

W ciągu miesiąca o wychowanym w Zurychu, pochodzącym z arystokratycznej węgierskiej rodziny Nelio Biedermannie napisał “New Yorker” i “New York Times”. Wszystko za sprawę jego powieści "Lázár", która przez kilka miesięcy utrzymywała się w Niemczech na szczytach list bestsellerów.

“Na skraju ciemnego lasu wciąż leżał śnieg dogasającego stulecia, kiedy Lajos von Lázár, przezroczysty chłopiec o błękitnych oczach, po raz pierwszy ujrzał człowieka, którego nawet po jego śmierci będzie uważać za swojego ojca”. Tak zaczyna się – w...

"Otóż, kobieta musi mieć pieniądze i własny pokój, jeśli ma uprawiać twórczość literacką"* – pisała Virginia Woolf. Zapomniała przy tym dodać, że pokojówka i gosposia też w tej sytuacji pomaga. Gosposia nazywała się Nellie Boxall. Świat śledzący wiadomości literackie przypomniał sobie o jej istnieniu dopiero w 2026 roku, gdy w angielskim domu aukcyjnym wystawiono na licytację egzemplarz "Orlando" Woolf z dedykacją dla Boxall. Boxall urodziła się w Farncombe, 50 km na południowy zachód od Londynu. Była najmłodszym z dziesięciorga dzieci. Po śmierci matki podjęła pracę jako pomoc...

Znacie te miłe osoby? Może nie, ale jest duża szana, że znacie książki, które wydawali. W 2026 roku, po pięciu latach działalności, Agata Chmielecka i Filip Fierek zamknęli Wydawnictwo Drzazgi, które zasłynęło starannie wybieranymi, ambitnymi tytułami. *** Wojciech Szot: Po co wam to było? Agata Chmielecka: Gdy ogłosiliśmy, że otwieramy wydawnictwo, napisał do nas Piotr Marecki z Ha!artu z nie do końca żartobliwym komentarzem: „Wyrazy współczucia". Filip Fierek: Poraziła mnie ta brutalna szczerość. Teraz wiem, że Marecki miał rację. Chcieliśmy do końca życia utrzymać się z...

Jakiś czas temu czeska Centrala Ruchu Turystycznego zaprosiła mnie na wycieczkę z Karin Lednicką, autorką największego czeskiego bestsellera XXI wieku. Myślą państwo, że takie wyjazdy to same przyjemności i darmowe jedzenie? Z jedzeniem się zgadza. Z przyjemnościami bywa różnie. Tempo naszej wyprawy nie miało nic wspólnego z wypoczynkiem. Czwartego dnia marzyłem o tym, żeby znaleźć się we własnym łóżku. Ale wcześniej znalazłem się w samochodzie z najpopularniejszą czeską pisarką. I to było ciekawe. W 2025 roku pierwszy tom ukazał się po polsku w przekładzie Joanny Goszczyńskiej. Nie...

"Opuściliśmy stolicę, niosąc dzieci na plecach, i tak zaczęła się nasza licząca ponad osiemset kilometrów wędrówka, raz autobusem, raz pieszo".  Angustias z mężem i dziećmi ucieka z kraju przez zarazą. W drodze umierają jej małe dzieci. Kobieta nie ma ich gdzie pochować. Nie stać jej na oficjalny pogrzeb. Od napotkanych ludzi słyszy, że w takich sytuacjach pomaga Visitación Salazar.

***

Wojciech Szot: Kim jest pierwowzór Visitación Salazar, głównej bohaterki twojej powieści "Trzeci kraj"?

Karina Sainz Borgo*: To mieszkanka kolumbijskiego miasta Riohacha, Sonia Bermúdez. Od kilku dekad kieruje...

Shahrnush Parsipur, legendarna irańska pisarka znalazła się wśród nominowanych do tegorocznego Międzynarodowego Bookera. Za angielski przekład swojej najbardziej znanej powieści, "Kobiety bez mężczyzn", która ukazała się po polsku szesnaście lat temu (tłum. Faridoun Farrokh). Wśród tegorocznych nominowanych do Międzynarodowego Bookera wielu starych i nowych znajomych, ale też kilka zaskoczeń. Mam nadzieję, że ktoś niedługo wyda ostatnią powieść Daniela Kehlmanna, o której entuzjastycznie opowiadał mi jakiś czas temu Alberto Manguel. Powieść austriacko-niemieckiego pisarza jest...

- Paulo Coelho był dla mnie ważnym pisarzem - mówię w podcaście Marcina Piotrowskiego “Literatura ze środka Europy”.

Szot: - To może brzmieć strasznie dla wielu, ale Coelho był pisarzem, z którym spotkałem się mając kilkanaście lat. Pisał ładnie i dawał mi nadzieję, że mogę zrozumieć ze świata trochę więcej, niż rozumiem. Myślałem, że to jest poznanie naddatku nad moim światem. Nie był to świat bardzo atrakcyjny. Jednak okazało się, że Coelho kłamał.

Dawno nie miałem takiej okazji, żeby porozmawiać o czytaniu, gdzie to nie ja jestem pytającym, ale pytanym.

Mówię o książkach, które były dla...

Szykowanie się do przeprowadzki sprawiło, że trochę nie miałem ostatnio sił i energii dla sociali. Ale powolutku, powolutku i będzie mnie tu więcej. Dzisiaj wracam, by Wam powiedzieć, że dobrą książkę przeczytałem. Ale zacznijmy od tego, że... tej książki nie chciało mi się czytać Opis wydawcy mówił o Irlandii Północnej, Belfaście i młodym chłopaku z klasy robotniczej, który wpada w wir wydarzeń kończących się dla niego wyrokiem. I o przemianie, gdy "zaczyna zdawać sobie sprawę, że los może się jeszcze odmienić". Pachnie sztampą? Pachnie. Nie miałem zatem wygórowanych oczekiwań,...

Koniec urlopu, czas sprawozdawać z lektur. Zaczynamy od zbioru opowiadań pisarki, która dwa lata temu zachwyciła mnie powieścią "Wielki krąg" (tłum. Justyn Hunia). Maggie Shipstead, bo o niej mowa, to jedno z najciekawszych nowych nazwisk w amerykańskiej literaturze. Teraz po polsku ukazało się jej “Kowbojskie tango” (tłum. Hunia), zbiór dziesięciu opowiadań, które pozwalają prześledzić rozwój pisarskiego talentu amerykańskiej twórczyni i potwierdzają wysoką formę tego pisarstwa. Jak przyznaje pisarka, opowiadania powstawały na przestrzeni jednej dekady, a niektóre z nich były...

Najsłynniejszy czytelnik na świecie? Być może. Alberto Manguel, autor genialnych esejów o czytaniu i współtwórca legendarnego "Słownika miejsc wyobrażonych" to osoba, która o czytaniu i literaturze wie chyba wszystko. To rozmówca, który z pamięci i perfekcyjnie cytuje dziesiątki dzieł. Jednocześnie rozmówca, który nie wierzy w to, że czytanie uczy nas mądrości. *** Wojciech Szot: – Nurtuje mnie pewien problem. Otóż z jednej strony mówimy o tym, że czytanie jest pożądaną praktyką, bo powoduje, że stajemy się mądrzejsi, lepsi, uważniejsi. W domyśle: bardziej...