Jak dzisiaj projektuje się muzea? Dlaczego komfortka to nowy standard? I co z drugim śniadaniem w muzeum? W moim miejscu pracy rozmawiam z Moniką Arczyńską, polską architektką, która pracowała przy projekcie Grand Egyptian Museum, największego muzeum na świecie. *** Wojciech Szot - Czy dzisiaj, gdy patrzymy na wejście to GEM, to możemy powiedzieć: to Arczyńskiej? Monika Arczyńska, architektka - Nie. WSZ - Jak to, przecież pracowałaś nad fasadą. MA - Niestety po "arabskiej wiośnie" w 2011 roku w Egipcie zmienił się rząd i nowy resort kultury zmienił zasady współpracy....

„Dlaczego mamy tu posąg Ramzesa? Bo był za ciężki, żeby Brytyjczycy go wywieźli" – żartuje Rami, przewodnik w Grand Egyptian Museum.

Pojechałem do Kairu zobaczyć najdroższe i największe muzeum świata.

***

Jesteśmy u podnóża Wielkich Schodów, wysokiej na sześć pięter galerii, w której ustawiono kilkadziesiąt monumentalnych posągów. Faraoni i urzędnicy. Bogowie i ubóstwione zwierzęta. Dla osób, które nie chcą się wspinać, zamontowano schody ruchome, jest i przeszklona winda.

Jadąc na górę, mijamy wejście na wystawę „GEM dla dzieci" (osobne bilety). Tutaj jeszcze mamy siłę fotografować się z Ozyrysem.

Zacznę od sporu. Marek Bieńczyk na czwartej stronie okładki książki Mikołaja Grynberga pisze, że “polska literatura ma szczęście do zawałów”. Wymienia Mirona Białoszewskiego, którego “Zawał”, fabularyzowany dziennik z pobytu w szpitalu faktycznie jest wybitnym dziełem literatury. A do niego dokłada “Rok, w którym nie umarłem” Grynberga. Jak to? Tylko dwa zawały? Trudny los literatów zaowocował zaledwie dwoma literackimi zawałami i już “szczęście do zawałów”? Świetnych opisów starzenia się, dojrzewania czy upijania się mamy mnóstwo. A zawał zaowocował - udanie - zaledwie dwukrotnie? Może...

Anita Musioł, szefowa wydawnictwa Pauza w tym roku będzie świętować setną wydaną przez siebie książkę. O tym, czy łatwo było kupić książkę nagrodzoną Bookerem, co jest ważne w pracy wydawczyni, jaki wpływ na wydawnictwo będzie miał upadek hurtowni Azymut. I kilku innych sprawach porozmawialiśmy w podcaście "Książki. Magazyn do słuchania".

Szykowanie się do przeprowadzki sprawiło, że trochę nie miałem ostatnio sił i energii dla sociali. Ale powolutku, powolutku i będzie mnie tu więcej. Dzisiaj wracam, by Wam powiedzieć, że dobrą książkę przeczytałem. Ale zacznijmy od tego, że... tej książki nie chciało mi się czytać Opis wydawcy mówił o Irlandii Północnej, Belfaście i młodym chłopaku z klasy robotniczej, który wpada w wir wydarzeń kończących się dla niego wyrokiem. I o przemianie, gdy "zaczyna zdawać sobie sprawę, że los może się jeszcze odmienić". Pachnie sztampą? Pachnie. Nie miałem zatem wygórowanych oczekiwań,...

A wiecie, że już mam prezent na Święta? Nie żartuję. Otóż znalazłem książkę, w której jest wszystko to, co kocham w książkach.

Nie, to nie "Buddenbrookowie" w świetnym przekladzie Jerzego Kocha.

Naczytałem się więc sprawozdaję.

***

Co za czasy, żeby być żywym. W świecie, gdzie Trump chce najechać Grenlandię, bo nie dostał Pokojowej Nagrody Nobla, czytanie pomaga przetrwać. Dlatego w ostatnich tygodniach czytałem bardziej namiętnie — i nie przerażały mnie książki powyżej 500 stron. W gąszczu nowości znalazłem też książkę, która na pewno trafi do mojego zestawienia najlepszych książek roku.

Zaczyn...

Po co muzea? Kupujcie obrazy! Po co biblioteki? "Kultura jest dookoła, wystarczy ją zakupić" Takie pomysły mają fani Konfederacji. Na serio. *** "Twój pomysł na lepszą Polskę". Tym hasłem Konfederacja zaprasza do współtworzenia jej programu wyborczego. Po kilku dniach od uruchomienia specjalnego serwisu, w którym każdy może zaproponować "propozycję reformy", znalazło się w nim niemal 4 tysiące pomysłów. Można je oceniać i komentować. Zaciekawiło mnie, co zwolennicy Konfederacji chcieliby zmienić w kulturze. Nie spodziewałem się wiele - na szczęście dla polskiej...

- "Mąż może być skąpym, upartym, gwałtownym, porywczym i innym wadom podległym", dlatego żona powinna przygotować się, by „to wszystko znieść mogła, bo gdzieź męża może znaleźć bez ale" - tak radził 150 lat temu młodym małżeństwom krakowski kanonik. *** Był rok 1879 gdy ksiądz Józef Wilczek poczuł, że jego ziemska droga dobiega końca. Zdjęty ciężką chorobą 74-letni były dziekan wydziału teologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim miał tylko jedno marzenie: by przyszłe pokolenia zapamiętały go jako wybitnego i oryginalnego mówcę. W tym celu niemal na łożu śmierci, przygotował wybór...

Ponad 100 milionów długu ma Azymut, jedna z największych hurtowni w kraju. To już koniec firmy, która przez lata była ważnym graczem rynku książki. *** "Azymut to dużo więcej niż hurtownia" – tak mówili pięć lat temu członkowie zarządu firmy, która poza dystrybucją książek drukowanych zajmowała się ich drukiem, a także sprzedażą e-booków. Istniejąca od 1999 roku hurtownia Azymut jeszcze niedawno miała w ofercie ponad 80 tysięcy tytułów, a niemal połowa bibliotek deklarowała, że jest ich głównym dostawcą. W 2024 roku firma sprzedała ponad 6 milionów egzemplarzy. Dziś zwalnia...

Koniec urlopu, czas sprawozdawać z lektur. Zaczynamy od zbioru opowiadań pisarki, która dwa lata temu zachwyciła mnie powieścią "Wielki krąg" (tłum. Justyn Hunia). Maggie Shipstead, bo o niej mowa, to jedno z najciekawszych nowych nazwisk w amerykańskiej literaturze. Teraz po polsku ukazało się jej “Kowbojskie tango” (tłum. Hunia), zbiór dziesięciu opowiadań, które pozwalają prześledzić rozwój pisarskiego talentu amerykańskiej twórczyni i potwierdzają wysoką formę tego pisarstwa. Jak przyznaje pisarka, opowiadania powstawały na przestrzeni jednej dekady, a niektóre z nich były...