A wiecie, że już mam prezent na Święta? Nie żartuję. Otóż znalazłem książkę, w której jest wszystko to, co kocham w książkach.

Nie, to nie "Buddenbrookowie" w świetnym przekladzie Jerzego Kocha.

Naczytałem się więc sprawozdaję.

***

Co za czasy, żeby być żywym. W świecie, gdzie Trump chce najechać Grenlandię, bo nie dostał Pokojowej Nagrody Nobla, czytanie pomaga przetrwać. Dlatego w ostatnich tygodniach czytałem bardziej namiętnie — i nie przerażały mnie książki powyżej 500 stron. W gąszczu nowości znalazłem też książkę, która na pewno trafi do mojego zestawienia najlepszych książek roku.

Zaczyn...

Po co muzea? Kupujcie obrazy! Po co biblioteki? "Kultura jest dookoła, wystarczy ją zakupić" Takie pomysły mają fani Konfederacji. Na serio. *** "Twój pomysł na lepszą Polskę". Tym hasłem Konfederacja zaprasza do współtworzenia jej programu wyborczego. Po kilku dniach od uruchomienia specjalnego serwisu, w którym każdy może zaproponować "propozycję reformy", znalazło się w nim niemal 4 tysiące pomysłów. Można je oceniać i komentować. Zaciekawiło mnie, co zwolennicy Konfederacji chcieliby zmienić w kulturze. Nie spodziewałem się wiele - na szczęście dla polskiej...

- "Mąż może być skąpym, upartym, gwałtownym, porywczym i innym wadom podległym", dlatego żona powinna przygotować się, by „to wszystko znieść mogła, bo gdzieź męża może znaleźć bez ale" - tak radził 150 lat temu młodym małżeństwom krakowski kanonik. *** Był rok 1879 gdy ksiądz Józef Wilczek poczuł, że jego ziemska droga dobiega końca. Zdjęty ciężką chorobą 74-letni były dziekan wydziału teologicznego na Uniwersytecie Jagiellońskim miał tylko jedno marzenie: by przyszłe pokolenia zapamiętały go jako wybitnego i oryginalnego mówcę. W tym celu niemal na łożu śmierci, przygotował wybór...

Ponad 100 milionów długu ma Azymut, jedna z największych hurtowni w kraju. To już koniec firmy, która przez lata była ważnym graczem rynku książki. *** "Azymut to dużo więcej niż hurtownia" – tak mówili pięć lat temu członkowie zarządu firmy, która poza dystrybucją książek drukowanych zajmowała się ich drukiem, a także sprzedażą e-booków. Istniejąca od 1999 roku hurtownia Azymut jeszcze niedawno miała w ofercie ponad 80 tysięcy tytułów, a niemal połowa bibliotek deklarowała, że jest ich głównym dostawcą. W 2024 roku firma sprzedała ponad 6 milionów egzemplarzy. Dziś zwalnia...

Koniec urlopu, czas sprawozdawać z lektur. Zaczynamy od zbioru opowiadań pisarki, która dwa lata temu zachwyciła mnie powieścią "Wielki krąg" (tłum. Justyn Hunia). Maggie Shipstead, bo o niej mowa, to jedno z najciekawszych nowych nazwisk w amerykańskiej literaturze. Teraz po polsku ukazało się jej “Kowbojskie tango” (tłum. Hunia), zbiór dziesięciu opowiadań, które pozwalają prześledzić rozwój pisarskiego talentu amerykańskiej twórczyni i potwierdzają wysoką formę tego pisarstwa. Jak przyznaje pisarka, opowiadania powstawały na przestrzeni jednej dekady, a niektóre z nich były...

- Jestem w Norwegii i będę zarabiała w zakładzie przetwórstwa ryb, bo już nie dałam rady finansowo - pisze redaktorka, która pracowała w dużym polskim wydawnictwie książkowym.

– Redaktorzy i korektorzy są najbardziej pomijaną grupą zawodową na rynku książki – mówiła w rozmowie z "Wyborczą" redaktorka Milena Schefs. Po opublikowaniu wywiadu do "Wyborczej" dotarły głosy wsparcia dla Schefs oraz opowieści o losach redaktorów.

List redaktorki

Jestem redaktorką i korektorką. Jeszcze kilka miesięcy temu pracowałam dla znakomitego, dużego wydawnictwa, ale od miesiąca jestem w Norwegii i będę...

Czy skoro 80 procent osób studiujących na wyższych uczelniach artystycznych to kobiety to jest dobrze czy źle? Pytam Iwonę Demko, rzeźbiarkę i profesorkę z krakowskiej ASP. *** Iwona Demko: Wizerunek rzeźbiarza to wizerunek macho. I tu się zaczynało robić ciekawie. Macho w końcu powinien być zadowolony z tego, że kobieta wygląda „jak kobieta". Dla panów na uczelni byłam wyzwaniem, z którym nie zawsze sobie radzili. Grałam wizerunkiem. Chciałam wnieść w przestrzeń zdominowaną przez mężczyzn element kobiecy. Wnieść do przestrzeni profesjonalistów wartości przez nich pogardzane i...

Najciekawsze muzeum, do którego trafiłem w 2025 roku? Proszę bardzo. *** Park Olimpijski w Londynie to niby park, z rzeką i ścieżkami, ale w jego centrum znajduje się olbrzymi stadion, a podczas spaceru mija się sporych rozmiarów pływalnię czy tor kolarski. Nad wszystkim góruje 114-metrowa wieża widokowa zaprojektowana przez Anisha Kapoora i Cecil Balmond. Wszystko zbudowano ponad dekadę temu z okazji letnich igrzysk olimpijskich. Olimpijski rozmach rozlał się na okolice. Przemysłowa dzielnica przechodzi szybkie przemiany, a jej symbolem stało się nowe, niezwykłe muzeum. Muzeum,...

Stanisław Łubieński z Paszportem "Polityki" za "Drugie życie Czarnego Kota". Gratulacje! (a wśród nominowanych znalazła też Ishbel Szatrawska, która była jednym z moich wskazań "paszportowych")  

Polska powieść 2025 roku? "Null" Twardocha. *** "Twardoch to z pewnością jest literatura i to wysokiego lotu. Dopełnił mi obraz wojny w Ukrainie o psychologiczne dossier" - pisze w komentarzach czytelnik "Wyborczej" o pseudonimie "duoblue". I to Twardoch, a dokładniej jego powieśc "Null" wygrywa w plebiscycie na "polską powieść roku 2025"! Gratulacje! *** Od ponad dziesięciu lat książki śląskiego pisarza ukazują się w Niemczech w wydawnictwie Rowohlt. To właśnie na zlecenie niemieckiego wydawcy Twardoch pracował nad esejem o wojnie. - Siedziałem nad nim pół roku i nie...