Posty w kategorii artykuły

Czytaj post
Miron Białoszewski

Embarras z Mironem

Jest początek lat 60, a ta scena jest prawdziwa. “Czy mną serca olśnienie owładnęło i trwa, czy to tylko mnie objął ramieniem ten walc”. W mieszkaniu na Lizbońskiej rozbrzmiewa głos Marii Koterbskiej zastanawiającej się nad paradoksami miłości. 

Adam woła: “Chodź! Koterbska…”. 

“Lecę, śpiewa, nie słuchamy”, pisze Miron Białoszewski w wierszu “Z dziennika - miłośnika”. 

Choć miał życie “z dziennika”, zapisywane, notowane, układane w wiersze i opowiadania, to uwielbiał się maskować, ukrywać, znikać. Masek Białoszewskiego nie można jednak odczytywać tylko jako smutnej historii osoby...

Czytaj post
Swietłana Aleksijewicz, Jerzy Czech, Maria Olejniczak-Skarsgård, Khaled Hosseini, Gazeta Wyborcza, Radek Sikorski, Wojciech Jagielski

[GAZETA WYBORCZA] "Książki, które pomogą zrozumieć Afganistan"

16 sierpnia 2007 roku polscy żołnierze ostrzelali budynki w pobliżu Nangar Khel, wsi w południowo-zachodnim Afganistanie. Zginęło sześć osób, a trzy zostały ranne. Wydarzenia zainspirowały Artura Pałygę do napisania sztuki “Bitwa o Nangar Khel” wystawionej przez Łukasza Witta-Michałowskiego w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, a Edyta Żemła w reportażu “Zdradzeni” pokazała mechanizmy działania armii i polityki w sytuacji wojennego kryzysu. Mimo to wciąż niewiele książek polskich autorów, czy publikowanych w Polsce odnosi się do Afganistanu.

Dzisiaj w onlajnowej GW piszemy o książkach o Afganistanie. Wbrew pozorom nie ma ich wiele.

Czytaj post
Julia Fiedorczuk, Yusef Komunyakaa, Nagroda Herberta, Katarzyna Jakubiak

[GAZETA WYBORCZA] "Yusef Komunyakaa - Jako dziecko dwukrotnie przeczytał Biblię. A jego teksty przypominają dźwięk trąbki"

Yusef Komunyakaa laureatem Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta. Największą inspiracją tego pochodzącego z Luizjany awangardowego klasyka jest jazz.

Na świat przyszedł jako James William Brown. Był rok 1947, więc w jego rodzinnej Luizjanie czarni obywatele podlegali rasistowskiej segregacji.

Katarzyna Jakubik, tłumaczka poezji Komunyakaa pisze we wstępie do tomu "Pochwała miejsc ciemnych", że poeta żartobliwie przyznaje, iż "u źródeł jego twórczości leży »wrodzony surrealizm«, nieposkromiona wyobraźnia, która rozwinęła się w nim w dzieciństwie pod wpływem krajobrazu i...

Czytaj post
Prószyński i S-ka, Magdalena Koziej, blurb, Charlotte Runcie

Charlotte Runcie, "W ustach sól"

Dzisiaj dotarła do mnie nowa książka Charlotte Runcie (przekład Magdalena Koziej), do której miałem przyjemność napisać kilka słów na okładkę. A napisałem tak: Książka nawet dla tych, co nie lubią szant. Charlotte Runcie przygląda się temu dlaczego to Penelopa została w domu, a Odys ruszył w podróż i dlaczego w kulturze europejskiej znamy wielkich admirałów, a niewiele żeglarek. Od Homera po wiersze angielskich romantyków i popkulturę XXI - pisarka opowiada o morskich mitach, legendach i sławnych postaciach pokazując dlaczego morska toń jest czasem bardziej fascynująca niż pokryte...

Czytaj post
lektury szkolne, Przemysław Czarnek

Nowa lista lektur - komentarz (wersja listy - sierpień 2021)

Minister Czarnek podpisał rozporządzenie o nowych listach lektur. Upiekło się Rafałowi Kosikowi, który choć został wyrzucony z listy lektur obowiązkowych, to znalazł się wśród lektur uzupełniających, zatem młodzi czytelnicy i czytelniczki dalej będą mogli na lekcjach porozmawiać o racjonalizatorskich pomysłach Felixa, Neta i Niki”. Wybroniono również “Małą Apokalipsę” Tadeusza Konwickiego i “Antygonę w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego (obie lektury są na liście rozszerzonej lektur w liceum).

Niestety na listę lektur trafiło sporo tekstów zupełnie nieprzystających do dzisiejszej...

Czytaj post
Julia Hartwig, Gazeta Wyborcza

[GAZETA WYBORCZA] "100 lat Julii Hartwig - poetki, która musiała znaleźć miejsce w męskim świecie na zasadzie mimikry"

W setną rocznicę urodzin piszę w "Gazecie Wyborczej" o Julii Hartwig i feminizmie.

---

Michał Głowiński w laudacji z okazji nadania Wisławie Szymborskiej doktoratu honoris causa UAM w Poznaniu powiedział o laureatce, że jest „wielkim polskim poetą", podkreślając celowe użycie tej frazy, by nie zamknąć poetki w kręgu poezji tworzonej przez kobiety. Ryszard Przybylski, pisząc pod koniec lat 70. o Hartwig, wskazywał różnicę pomiędzy „poezją kobiecą", zamykającą się „w wąskim kręgu spraw", a „poezją kobiet", która przedstawia rzeczy „niezwykle ważne w sposób nieprzeciętny i niezwykły". Dla obu...

Czytaj post
Prószyński i S-ka, Katarzyna Skórska, Helena Janeczek, Gazeta Wyborcza

[GAZETA WYBORCZA] "Bez niej nie byłoby wielkiego Roberta Capy. Bo to ona była Capą" - o "Fotografce" Heleny Janeczek

Pochodząca z polskich Żydów Gerda Taro jako jedna z pierwszych kobiet fotografowała wojnę i na wojnie zginęła, nie dożywszy 27 lat. Pamięć o niej przywraca - pochodząca z polskich Żydów - Helena Janeczek.

Roberta Capę, legendarnego fotografa i współzałożyciela agencji Magnum, znają nie tylko miłośnicy fotografii. O Gerdzie Taro przez lata mało kto słyszał. Podzieliłaby zapewne typowy los wybitnej kobiety u boku równie wybitnego mężczyzny, gdyby nie jeden istotny szczegół. Taro dosłownie była Capą!

Urodzona w rodzinie polskich Żydów Gerta Pohorylle i węgierski Żyd Endré Friedmann działali...

Czytaj post
Powergraph, Anna Dziewit-Meller, Znak, Wydawnictwo Literackie, Joanna Bator, Julia Fiedorczuk, Festiwal Stolica Języka Polskiego, Radek Rak

Festiwal Stolica Języka Polskiego 2021 - mój rozkład jazdy

Festiwal Stolica Języka Polskiego nadchodzi, a wraz z nim trzy spotkania, których się już nie mogę doczekać. Rozmawiam na festiwalu z:

Zapraszam do zajrzenia w program Festiwalu, zaplanujcie sobie onlajny lub live z nami!

Czytaj post
Kolegium Europy Wschodniej, Anna Achmatowa, Leonard Podhorski-Okołow, Ewangelina Skalińska, Lidia Czukowska

O pewnych zapiskach

Umowy przed podpisaniem warto czytać, a na zapytania mailowe o to “czy czasem by Pan nie chciał przeczytać…” odpowiadać po przyjrzeniu się dokładnie temu “co by Pan miał przeczytać”. Otóż uprzejma osoba z Kolegium Europy Wschodniej zapytała, czy ja bym nie chciał “zapisków o Achmatowej” przeczytać. No jasne, o Achmatowej zawsze! Ile to razy powtarzałem sobie w myślach frazy z wiersza o lakonicznym acz porządnym tytule “1”: Było duszno od świateł potopu, A oczy jego - jak blaski... Jenom zadrżała. Ten oto Zdoła mnie wreszcie ugłaskać. (tłum. Leonard Podhorski-Okołow) Ach,...