Nawet nie wiecie, jak się cieszę!!! Brawo Renata Lis, Maciej Topolski i Olga Kubińska, dzięki którym możemy czytać Carson po polsku. Brawo wydawcy! **** "Za śmiałą i nowatorską twórczość, która w swobodnym dialogu z tradycją klasyczną stworzyła nowe formy współczesnej literatury" – Akademia Szwedzka nagrodziła Anne Carson, kanadyjsko-islandzką poetkę i tłumaczkę. Literacki Nobel w tym roku powędrował do jednej z największych faworytek. Urodzona w 1950 roku Carson, z wykształcenia filolożka klasyczna, uchodzi za jedną z najbardziej wpływowych poetek przełomu XX i XXI...

To kto dzisiaj? Po południu poznamy kolejnego noblistę albo noblistkę. Jeszcze tylko kilka godzin dzieli nas od poznania nazwiska nowego laureata bądź laureatki Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Zwycięzca zgarnie 12 milionów koron szwedzkich, czyli około 4,7 mln zł. Nobel czyni wyróżnionych milionerami. A to dopiero początek. Przed nagrodzoną osobą setki przekładów, prestiżowe wykłady i spotkania autorskie, za które będzie otrzymywać niebotyczne wynagrodzenie. Literatura jest dziedziną – trochę pozornie, ale nie wchodźmy w szczegóły – demokratyczną. Nie trzeba drogiego...

Już jutro poznamy nowego noblistę lub - raczej - noblistkę. Nagroda Nobla w dziedzinie literatury to bez wątpienia najważniejsze na świecie wyróżnienie literackie. Czytelnicy śledzący podejmowane w Sztokholmie decyzje zastanawiają się, jakimi kryteriami kierują się akademicy. Czy zaangażowanie polityczne autora pomaga, a może przeszkadza? Dlaczego raz nagradzana jest literacka gwiazda, a rok później autor niszowych dramatów? O co chodzi Nagrodzie Nobla? Komu Nobel dałby Nobla? Kto był "laureatem idealnym"? Dlaczego nie był nim Miłosz. I jak to wszystko się zmieniało? O tym piszę w moim miejscu pracy.

"Nie czekam, aż zadzwoni telefon. Nie fantazjuję o chwili, gdy otwieram drzwi mojego domu i znajduję się w świetle reflektorów. Wszystko może się zdarzyć i nic się nie wydarzy", mówiła Ersi Sotiropoulos, grecka pisarka, która od jakiegoś czasu pojawia się wśród czołówki kandydatek do Nobla. Czy ta nigdy nie przekładana na polski autorka zgarnie w tym roku najsłynniejszą nagrodę w literackim świecie? Raczej nie. Kto ma szanse i co można wyczytać z tegorocznych list faworytów? *** Od czasu, gdy w 2019 roku ogłoszono dwójkę laureatów Nobla, a nagrodę – za rok 2018 – otrzymała...

Znamy nominowanych do literackiego Nobla sprzed 50 lat! W 1975 po raz pierwszy nominowano Gabriela Garcię Marqueza i Tove Jansson. Na liście było trzech Polaków. *** 116. Tylu pisarzy w 1975 roku zostało nominowanych do literackiej Nagrody Nobla. Szwedzka Akademia co roku ujawnia nazwiska wyróżnionych nominacjami sprzed połowy dekady. Nagroda Nobla przyznawana jest od 1901 roku. Do tej pory otrzymało ją 121 osób, a ostatnim nagrodzonym jest węgierski pisarz László Krasznahorkai. Nominowanych - za lata 1901-1975 - było łącznie 881 osób. Ich nazwiska Akademia Szwedzka...

Czy Nobel to wyrok śmierci? Amerykański krytyk literatury Jeffrey Meyers napisał w 2007 roku, że komitet noblowski „woli przyznawać nagrodę pisarzom umierającym (...) Z pewnością korzystne jest być śmiertelnie chorym". Tego, że Nobel to wyrok, obawiają się czasem pisarze. T.S. Eliot, po otrzymaniu nagrody w wieku sześćdziesięciu lat, ubolewał: „Nobel to bilet na własny pogrzeb. Nikt nigdy nic nie zdziałał po jego otrzymaniu". Ernest Hemingway w 1954 roku, mając pięćdziesiąt pięć lat, pisał o Noblu, że to "uderzenie w głowę kołem ratunkowym". Ponoć Beckett, który po 1969 roku...

– Z prozą Krasznahorkaia jest jak z muzyką - trzeba ją usłyszeć, a nie tylko przeczytać nuty. Wtedy może ona również "zagrać po polsku". Żeby do tego dojść potrzebna jest wrażliwość i intuicja. Na pewno na moment trzeba też zapomnieć o oryginale – wyjaśnia Elżbieta Sobolewska, tłumaczka książek tegorocznego Noblisty. Rozmawiał Radek Czyż. Pisał niżej podpisany. Tu czytamy.  

"Chciałem napisać tylko jedną książkę, a potem już robić inne rzeczy", mówił Laszlo Krasznahorkai w jednym z wywiadów. Zdanie jednak zmienił i decyzją Akademii Szwedzkiej stał się 122 laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. "László Krasznahorkai jest wielkim pisarzem epickim, osadzonym w środkowoeuropejskiej tradycji sięgającej od Kafki do Thomasa Bernharda, charakteryzującej się absurdyzmem i groteskowym nadmiarem" - pisze w laudacji Anders Olsson, przewodniczący Akademii Szwedzkiej. Początki nie były łatwe. Laszlo Krasznahorkai urodzony w 1954 roku niewielkiej miejscowości...

Przyszły noblista? Dzień przed ogłoszeniem Nobla z literatury na czoło stawki faworytów wysunął się Amitav Ghosh z Indii. Znacie? A znacie Tillera, Vila-Matasa, Sotiropoulos czy Hatouma? *** Zazdroszczę moim kolegom i koleżankom z działu nauka. Kandydaci do Nobli w dziedzinach takich jak fizyka czy chemia to przeważnie osoby z wielkimi osiągnięciami, cytowane i uznane na całym świecie. Z literaturą jest inaczej – listy kandydatów pełne są mało znanych twórców, wyciągniętych jak królik z kapelusza. Jaki to ma sens? O sensie, ale przede wszystkim, o zaskakujących (i tych mniej...

6 lat. Tyle czekał - przynajmniej od nominacji - Czesław Miłosz na Nobla. O tym, kto był nominowany do Nobla w 1974 roku, Szwedzka Akademia poinformowała w pierwszych dniach stycznia 2025. Na liście znaleźli się wieczni faworyci, którzy - o czym dziś wiemy - nagrody nigdy nie dostali, ale też kilku debiutantów, którzy nagrody doczekali. Zacznijmy od nich, zwłaszcza że wśród tych nazwisk jest Polak. Mowa oczywiście o Czesławie Miłoszu. Po raz pierwszy, jak się właśnie okazało, do Nobla był nominowany w 1974 roku. Miłosza do Nobla zgłosił Algirdas Landsbergis, litewski dramaturg i...