Posty o gatunku literackim: non-fiction

Czytaj post
wywiad, Gazeta Wyborcza, Nagroda Literacka Nike, Michał Sołtysiak

[GAZETA WYBORCZA] "Prezes Fundacji Nike: Booker to był świetny wzorzec" - rozmowa z Michałem Sołtysiakiem

- Gdybyś miał nieograniczony budżet, to jaki zespół chciałbyś usłyszeć w oprawie muzycznej gali Nike? - zapytałem Michała Sołtysiaka, prezesa Fundacji Nike. *** Wojciech Szot: Nagroda Literacka "Nike" zostanie w tym roku przyznana po raz trzydziesty. Jaka była jej geneza? Michał Sołtysiak, prezes Fundacji Nike: Wersji jest kilka, słyszałem o przynajmniej trzech. Najbliższa prawdy jest taka, że Henryka Bochniarz, wówczas prezeska Polskiej Rady Biznesu, przyszła do Adama Michnika z propozycją utworzenia nagrody. Zainspirowała ją nagroda Bookera i uznała – a była to połowa lat 90. –...

Czytaj post
Gazeta Wyborcza, Piotr Oczko, zmarli

Piotr Oczko (1973-2026)

Piotr Oczko (1973-2026) *** "Nie pochowają mnie w rodzinnym grobowcu na Rakowicach, wśród krzyży, Maryj i aniołów. Sama świadomość, że rok w rok ma się odgrywać wokół cmentarne, listopadowe szaleństwo, jest nie do zniesienia. Upatrzyłem sobie miejsce przy Kanale Lejdejskim 51–55, tam gdzie stoją trzy kamieniczki o dzwoniastych szczytach, nieomal na przeciwko domu, którego sobie nigdy nie kupiłem. To wbrew przepisom, bo w Amsterdamie prochy można wrzucać tylko do Amsteli: wartki nurt rzeki szybko sprząta rtęć z plomb, resztki kardiologicznych stentów i całą chemię...

Czytaj post
Wojciech Szot, Zdaniem Szota

10 lat pisania

– A może by tak napisać coś o tym, co przeczytałem… Dokładnie 10 lat temu przekułem myśl w działanie. Nie miałem pojęcia dokąd mnie to zaprowadzi. Ani ambicji, by prowadziło w jakimś określonym kierunku. Na drodze do dnia dzisiejszego wydarzyło się wiele. Było codzienne pisanie o książkach, współpraca z Kurzojady, a następnie własne miejsce w sieci, które znacie jako Zdaniem Szota. Pięć lat po pierwszym zdaniu pojawiła się na mojej drodze “Gazeta Wyborcza”, a nie tak dawno “Książki. Magazyn do czytania”. Była to droga przez setki rozmów, spotkań i wydarzeń. Przez momenty pełne...

Narodowe Centrum Kultury, wywiad, Aleksandra Boćkowska, Gazeta Wyborcza

[GAZETA WYBORCZA] "Mieszkańcy je kochają, przyjezdni pożądają. Miasto Malucha, Reksia i Mozaiki" - wywiad z Aleksandrą Boćkowską

Aleksandra Boćkowska - Mój tata poradził mi kiedyś, żebym zamiast „obuwie zmienne", mówiła „kapcie". I to jest moja dewiza. Zamiast dwóch zdań, jedno. Zamiast kilku przymiotników, jeden. Zamiast „restrukturyzacja" – „zmiany", „miał", a nie „posiadał" i tak dalej. Tata, a w wielu sprawach jest dla mnie wzorem, zawsze chwalił się, że pracę magisterską napisał na 35 stron. *** Wojciech Szot: Jesteś autorką książki reporterskiej "Gdynia. Pierwsza w Polsce", poświęconej Gdyni. Teraz przyszedł czas na Bielsko-Białą. Skąd ten wybór? Aleksandra Boćkowska: Pomysł na „Mozaikę" wyszedł od...

rynek książki, Gazeta Wyborcza

[GAZETA WYBORCZA] "TikTok zrobił więcej niż program za 635 mln". Czy Tusk uratuje czytelnictwo?

Zamiast 30 milionów dotacji dla bibliotek, zaledwie 10. A to zapewne dopiero początek "oszczędności". Z jednej strony nasi rządzący bardzo lubią się chwalić czytelnictwem i jego nawet minimalnym wzrostem. Z drugiej, nie udało się Ministerstwu Kultury przekonać własnego rządu do kontynuacji programu wspierającego czytelnictwo. *** Gdy rok temu podsumowywano Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa na lata 2021-2025, jego kontynuacja była oczywistością. Dziś już nie jest. Wprowadzony za rządów PiS Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0 (NPRCz 2.0) kosztował budżet centralny...

Małgorzata Szejnert, Gazeta Wyborcza, Nagroda Literacka M. st. Warszawy

[GAZETA WYBORCZA] "Jej reportaże czyta się jak świetne powieści. Polecam trzy książki Małgorzaty Szejnert"

Małgorzata Szejnert z tytułem Warszawskiej Twórczyni 2026! *** To specjalne wyróżnienie przyznawane w ramach Nagrody Literackiej Warszawy. Z tej okazji napisałem o moich ulubionych książkach Szejnert. *** "Skoro nie można było pisać o ogóle, pisano o szczególe". To zdanie, wypowiedziane przez Małgorzatę Szejnert, przytacza Mariusz Szczygieł we wstępie do ostatniego wydania zbioru reportaży "My, właściciele Teksasu". Na podobną sprawę zwrócił uwagę Maciej Siembieda, który zanim stał się słynnym autorem kryminałów, był uznanym reporterem. W książce "Reportaż po polsku"...

Gazeta Wyborcza, Igor Mitoraj

[GAZETA WYBORCZA] "Wielka sztuka, luksus czy kicz? Jedni Mitoraja nie cenią, inni płacą za niego miliony"

"Karykatura", "kiczarz", "sztampa", "nadprodukcja". Krytycy są zgodni w ocenie sztuki Igora Mitoraja. Dlaczego rzeźbiarza pokochali Włosi i bogaci Polacy? *** 17 milionów euro. Tyle wydano na budowę Muzeum Mitoraja we włoskiej Pietrasancie. Otwarcie już na początku czerwca. Nowoczesna siedziba powstała na miejscu dawnej hali targowej blisko historycznego centrum miasteczka, w którym tworzył i zmarł polski rzeźbiarz. Czy Polacy tłumnie ruszą zwiedzać muzeum rzeźbiarza, którego dzieła rodzima krytyka nazywa „karykaturą współczesnej sztuki"? Sztuka Igora Mitoraja bije rekordy w...

Aleksandra Paszkowska, Gazeta Wyborcza, Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego, nagrody literackie, Peter Pomerantsev

[GAZETA WYBORCZA] "Nagroda Kapuścińskiego za książkę o genialnym propagandyście"

Peter Pomerantsev z Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego! Książka “Propagandysta, który przechytrzył Hitlera. Jak wygrać wojnę informacyjną” w przekładzie Aleksandry Paszkowskiej została uznana za najlepszą książkę reporterską, która ukazała się w 2025 roku. Książkę wydała Krytyka Polityczna. Gratulacje! Fot. Dawid Żuchowicz *** A więcej o zwycięzcy, jego książce i nagrodzie znajdziecie w "Wyborczej".

Gazeta Wyborcza, sztuczna inteligencja, Mia Ballard, Jamir Nazir, Rebecca Makkai

[GAZETA WYBORCZA] "Wszystko kręci się wokół AI. Czy tę książkę na pewno napisał człowiek?"

Papież Leon XIV pisze, że należy "rozbroić AI", a brytyjska organizacja tworzy odznakę "Human Authored" ("Napisane przez człowieka"). Świat obiega coraz więcej skandali związanych z faktycznym lub domniemanym użyciem sztucznej inteligencji.

Trudno nadążyć z odnotowywaniem wszystkich skandali związanych z faktycznym lub domniemanym użyciem sztucznej inteligencji przy pisaniu książek czy pracy nad nimi z wykorzystaniem AI.

Światowy gigant wydawniczy Hachette wycofał ze sprzedaży horror Mii Ballard "Shy Girl" ("Wstydliwa dziewczyna") po tym, jak internauci zaczęli oskarżać autorkę o to, że w jej...

Gazeta Wyborcza, Ministerstwo Kultury, rynek książki, Unia Literacka

[gazeta wyborcza] Co po debacie o projekcie, którego nikt nie widział. Ministerstwo ukrywa ustawę o rynku książki

Podczas otwarcia Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie marszałek Sejm, Włodzimierz Czarzasty zaapelował do środowiska literackiego i wydawniczego:

– Korzystajcie z tego, że macie Marszałka Sejmu, który zna to środowisko i wie, jaką rolę w życiu człowieka ma książka. Jeśli uważacie, że Sejm może dla tego środowiska, kraju i Polski coś zrobić, to zróbcie to teraz. Gwarantuję wam szybką ścieżkę w Sejmie.

Tuż po nim na targowej scenie wystąpiła ministra Cienkowska, która powiedziała, że trzyma Czarzastego za słowo, bo "planujemy bardzo dużo".

Co?

Kiedy?

Z ust Cienkowskiej nie padły żadne...