Ile jest takich nagród, przy których do ministry kultury Marty Cienkowskiej przychodzi pan lub pani X i mówi: "jemu dajecie"?

Jak ujawniliśmy w tekście z 6 stycznia, Ministerstwo Kultury przyznaje Nagrodę im. Tomasza Merty (o wartości 70 tys. zł) na wniosek jednej osoby, tłumaczki Magdaleny Merty. 

Ministerstwo wymienia tę nagrodę wśród najważniejszych dorocznych wyróżnień, które dostają wybitne postaci polskiego życia literacko — społecznego.

Andrzej Pilipiuk, laureat Nagrody im. Tomasza Merty „Między literaturą a historią" z 2025 roku, jest pisarzem fantasy, który obok swojej działalności...

Dzisiaj w pracy piszę o najbardziej wyczekiwanych przeze mnie książkach, które ukażą się po polsku w nadchodzącym roku. Chciałbym do tego dodać małe postscriptum, czekam bowiem też na trzy książki w języku angielskim. Zaczynamy od "Frog. And Other Essays" Anne Fadiman. Autorka dwóch niezapomnianych tomów esejów poświęconych - choć nie tylko - literaturze ("Ex libris. Wyznania czytelnika" i "W ogóle i w szczególe. Eseje poufałe") wraca do czytelników po niemal dekadzie milczenia. Długie życie żabiej rodziny, edukacja zdalna i pierwszy w historii magazyn na Antarktydzie. Choć Fadiman...

Przyznaję, że ta historia mnie w minionym roku zafascynowała. Otóż bardzo chciałem się dowiedzieć kto i dlaczego przyznaje pewną nagrodę w Ministerstwie Kultury. I ile jest warta. Korespondencja z rzecznikiem resortu była niespieszna, efekty są za to intrygujące. *** Był 2016 rok, gdy ówczesny minister Piotr Gliński zdecydował, że jedna z dorocznych nagród resortu kultury będzie przyznawana w kategorii "historia i literatura". Patronem wyróżnienia ustanowiono Tomasza Mertę, byłego generalnego konserwator zabytków, który zginął w katastrofie smoleńskiej. Postanowiliśmy...

Książki, które dają nadzieję. I którymi żegnam się z Państwem w tym roku. *** Potrzebie nawiązywania relacji z przestrzenią, pisze Zofia Król w eseju “Droga przez łąkę”, towarzyszy dzisiaj strach przed katastrofą i poczucie bezradności. Pyta Król: “Kto marzy o chodzeniu miedzą, kiedy płoną pola i lasy”? Autorka przemieszcza się po widokach z pomocą pomarańczowego ludzika, którego wszyscy znamy z pewnej cyfrowej mapy i pisze o sposobach wnikania w przestrzeń - fizycznych jak chodzenie i tych pośrednich, choć najbardziej nam dostępnych, zapisach literackich. Doświadczanie świata za...

Dzień dobry w Nowym Roku. Czy nowe zasady ortografii już opanowane? Nie ma cwaniaka nad Warszawiaka. Przyznają Państwo, że to zdanie wygląda dość dziwnie. Od 1 stycznia 2026 roku to jednak jak najbardziej poprawne – wszystko dzięki reformie pisowni, za którą stoi Rada Języka Polskiego. Reforma wchodzi powoli. Ogłoszona została w maju 2024 roku, więc czasu na przyswojenie nowych reguł dostaliśmy całkiem sporo. Jeszcze więcej mają go maturzyści i osoby piszące egzamin ósmoklasisty, które dopiero w 2031 roku będą musiały stosować się do zmian. Jak mówią w mediach przedstawiciele Rady,...

- To, co mnie zastanawia i niepokoi najbardziej, to kryzys zaufania społecznego - mówi profesor Piotr Sztompka w rozmowie, która była dla mnie jedną z najciekawszych przygód tego roku. Rozmawiamy o tym, że ważne dla człowieka są nie tylko dobra materialne, ale też poczucie godności czy zaufanie do innych. Znajdziecie w tej rozmowie wizje kasandryczne i nadzieję. Jaki jest sens życia i czym jest dobre życie? Dzisiaj w moim miejscu pracy. Kierunek zwiedzania w komentarzu. *** Sztompka - Durkheim pisał, że „moralność polega (...) na byciu solidarnym z daną grupą i zmienia się...

Pierwsza torebka Birkin, dzieła Kahlo i Klimta, szalone biurko-nosorożec i... złota toaleta. Co w tym roku szokowało na rynku sztuki? Jakie bito rekordy? Oraz kto i dlaczego "się nie sprzedał"? W świąteczny piątek mam dla Was opowieść o sztuce. *** A kogo na pewno warto poznać? Na pewno Amrit Sher-Gil, indyjską malarkę. Urodzona w 1913 roku w Budapeszcie, zmarła w indyjskim Lahaur (dzisiaj Lahore w Pakistanie) w 1941 roku. Uważana jest za prekursorkę nowoczesnej sztuki indyjskiej i jedną z największych awangardowych artystów początku XX wieku. Córka pendżabskiego...

Choć w sztuce coraz głośniej mówi się o twórczości kobiet, to w pierwszej dziesiątce najwyżej wylicytowanych dzieł na polskich aukcjach sztuki znaleźli się sami mężczyźni. Nie inaczej było przed rokiem. Nie zmienił się też zestaw najbardziej cenionych przez kolekcjonerów artystów, choć są zaskoczenia. (...) Niemal 7 milionów złotych dał nabywca - firma deweloperska - za dzieło Igora Mitoraja. Popiersie Tyndareosa, mitycznego króla Sparty, ma cztery metry wysokości i waży ponad 2,5 tony. Powstało w 1997 roku na zamówienie firmy KPMG i zdobiło okolice jej siedziby w paryskiej...

- Wiesz, co jest problemem historyka? Skrolowanie - mówi Mateusz Wyżga, autor świetnej "Polski sarmackiej", w której opowiada o zwykłych mieszkańcach dawnej Rzeczpospolitej. Wyżga: Siedzisz przed mikrofilmami i przewijasz. I możesz nie dostrzec, że w prostej historii sądowej znajduje się niezwykła opowieść o ludziach i ich czasach. Tymczasem należy zwolnić przeglądanie kolejnych stron i z czułością pochylić się nad zwykłym człowiekiem. Tak właśnie trafiłem na Annę Molską. Skrolowałem i nagle poczułem, że muszę pozwolić jej mówić, pozwolić jej znów żyć, bo chce mi powiedzieć coś...

Czy Chopin był kontent robiąc kontent? Język to pole bitwy. Po jednej stronie stoją językowa poprawność, słowniki i dbałość o polszczyznę. Po drugiej – niechlujność, ale też poczucie wolności, bo w końcu język należy do każdego z nas, a wielu uważa, że ma prawo mówić tak, jak mówi. Poprawności towarzyszy pogarda, a poczuciu wolności – ignorancja. Bitwy toczone z takimi sprzymierzeńcami nigdy nie będą zwycięskie dla żadnej ze stron. (...) W dyskusji o języku bardzo szybko sięgamy po określenia, które odnoszą się do chorób i osób, wobec których społeczeństwo często odnosi się z...