– Centralizm w kulturze jest jednocześnie pożądany i niebezpieczny – mówi Przemysław Czapliński, z którym porozmawiałem z okazji jubileuszowej, trzydziestej edycji Nagrody Literackiej Nike.

Czapliński: – Pożądany, ponieważ dzięki niemu powstają wyraziste hierarchie. Centrala jest źródłem informacji o tym, co warto obejrzeć, czego warto posłuchać i co przeczytać. Wiadomościom płynącym z głównego źródła przysługuje większa wiarygodność, a więc siła zobowiązania. Im więcej instancji polecających, tym mniejsza moc oddziaływania.

Niebezpieczeństwo polega na tym, że instytucje mające ambicje i...

Niewielka galeria portretów, od której zaczyna się zwiedzanie V&A East, pokazuje różnorodność tej dziedziny, a także jej przemiany. Mnie zachwycił autoportret irańskiej artystki Shadi Ghadirian. To niewielkie zdjęcie, na którym ubrana w tradycyjny irański strój Ghadirian trzyma puszkę Pepsi. Zdjęcie kolorem i nastrojem przypomina dawną fotografię, tak cenioną przez zafascynowanych "Orientem" kolekcjonerów. "Utknęliśmy pomiędzy tradycją a nowoczesnością" – mówi artystka, a jej słowa czytamy na niewielkiej tabliczce umieszczonej obok fotografii. Gra z konwencją fotografii, element...

Prezydent Austrii poleca lekturę książki polskiej pisarki, a Barack Obama czyta Elizabeth Strout. Zobacz letnie "polecajki" słynnych polityków.

Colson Whitehead, Elizabeth Strout i Ann Patchett. To tylko trójka z 11 autorów, których książki znalazły się na dorocznej liście "letniego czytania" Baracka Obamy. 

Były amerykański prezydent publikuje zestawienie swoich letnich lektur od 2009 roku. Amerykańskie media wielokrotnie zwracały uwagę na wpływ, jaki mają rekomendacje Obamy na sprzedaż wymienionych tytułów. Gdy w 2019 roku – dwa lata po zakończeniu prezydentury – polecił lekturę powieści...

Ile to waży! Salman Rushdie ma w moim księgozbiorze miejsce szczególne i dlatego cieszę się, że już niedługo dostaniemy polski przekład jego nowego zbioru opowiadań. W miejscu pracy piszę dzisiaj o 13 książkach, na które jeszcze w tym roku czekam. Zaskakująco dla samego siebie, wybrałem raczej powieści. Mam nadzieję, że na liście znajdą Państwo choć jeden tytuł, na który będziemy czekać razem!

Dwie "Lalki"? Do tego "Wichrowe wzgórza", "Odyseja" i dziesiątki innych ekranizacji. Kino lubi literaturę, ale czytelnicy nie zawsze kochają efekty przenoszenia ukochanych dzieł na ekran.

W mojej pracy mamy dla Was zabawę w wybór książki (polskiej najlepiej), którą warto zekranizować.

A ja mam dla filmowców trzy podpowiedzi. Jedna z nich to "Lubiewo" Michała Witkowskiego, której to książki - jak na złość - nie mogłem dzisiaj odnaleźć na półkach. Zatem zdjęcie z "Drwalem", który też by się odnalazł jako film.

Wracając do “Lubiewa”. Myślę, że można to "zrobić" na komedię, można na dramat, a...

3 procent dla tłumaczy? Do "Wyborczej" dotarła informacja, że w projekcie ustawy o książce, obok obowiązkowych tantiem w wysokości 10 proc. od ceny okładkowej dla pisarzy, może znaleźć się zapis o 1, a nawet 3 procentach dla tłumaczy. Walczy o to między innymi Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury. – Nasza propozycja to naturalne uzupełnienie postulatu minimalnego wynagrodzenia dla pisarzy i pisarek – mówi "Wyborczej" Rafał Lisowski, tłumacz i były prezes organizacji. Lisowski podkreśla, że choć "klauzule tantiemowe dla autorów i autorek przekładów zdarzają się znacznie rzadziej", to...

Znamy nominowanych do Bookera! Lista, jak piszą jurorzy nagrody, "przenosi czytelników ze szpitala w Meksyku na wybrzeże postapokaliptycznej Wielkiej Brytanii; od kliniki eutanazji w Zurychu po jałowe wzgórza Hebrydów Zewnętrznych". Zdaniem jurorów są to książki "różnorodne tonalnie, pełne humoru i złamanych serc, satyry oraz surrealizmu". Wśród pisarek, które w tym roku mają szanse na Bookera jest Elizabeth Strout. Jej nominowana do Bookera powieść "To o czym nie mówimy" właśnie ukazała się po polsku w przekładzie Kai Gucio! O pozostałych nominowanych (dwóch z nich niedługo...

– Rynku, przybywam! Sprawdźmy, czy da się na nim normalnie funkcjonować – wzywa w serwisach społecznościowych Zygmunt Miłoszewski, autor bestsellerowych kryminałów. Pisarz niedawno rozstał się z wydawnictwem W.A.B. "Ten proces rozwodowy nie był ani prosty, ani krótki, ani przyjemny" – przyznał w komentarzu zamieszczonym w sieci. Możemy tylko się domyślać, jak trudny był to rozwód, skoro Miłoszewski podziękował prawnikom, którzy pomogli mu w rozwiązaniu umowy. Napisał: "Od dziś prawnicy w moich książkach to będą na waszą cześć najwspanialsze osoby. Prawie wszyscy". To zmiana niemal...

Pisarze i pisarki walcza o to, by w umowach wydawniczych znalazł się zapis o minimalnych tantiemach w wysokości 10 proc. od ceny okładkowej. Weronika Gogola czyta sprawozdania finansowe wydawców i wychodzi jej, że kasa jest. Mariusz Szczygieł ogłasza, że jednak nie ma, a Dowody wiszą mu ponad 100 tysięcy zł. A ja dokładam do tego informacje, że w jednym z zestawień sprzedaży książek za 2025 rok, sytuacja wygląda - delikatnie mówiąc - słabo. Czyli, co się dzieje wokół rynku książki. W moim miejscu pracy.

- Gdybyś miał nieograniczony budżet, to jaki zespół chciałbyś usłyszeć w oprawie muzycznej gali Nike? - zapytałem Michała Sołtysiaka, prezesa Fundacji Nike. *** Wojciech Szot: Nagroda Literacka "Nike" zostanie w tym roku przyznana po raz trzydziesty. Jaka była jej geneza? Michał Sołtysiak, prezes Fundacji Nike: Wersji jest kilka, słyszałem o przynajmniej trzech. Najbliższa prawdy jest taka, że Henryka Bochniarz, wówczas prezeska Polskiej Rady Biznesu, przyszła do Adama Michnika z propozycją utworzenia nagrody. Zainspirowała ją nagroda Bookera i uznała – a była to połowa lat 90. –...